1.Vị trí địa lý
Phường Ba Ngòi có tổng diện tích tự nhiên là 7.818,1 ha. Vị trí tiếp giáp
địa giới hành chính như sau: Phía Đông giáp phường Cam Ranh và phường Cam
Linh, phía Đông Nam tiếp giáp biển (Vịnh Cam Ranh) với chiều dài đường bờ
biển trên 2,2 km, phía Tây giáp xã Đông Khánh Sơn (vùng núi cao, địa hình chia
cắt mạnh), phía Bắc giáp xã Cam An, phía Nam giáp xã Nam Cam Ranh.
2.Đặc điểm địa hình
Địa hình phường Ba Ngòi mang tính chất đa dạng, địa hình thấp dần từ Bắc
vào Nam và từ Tây sang Đông, chia thành 03 dạng rõ rệt có tác động trực tiếp đến
công tác PTDS.
Vùng núi cao (Phía Tây giáp Đông Khánh Sơn): Có độ dốc lớn, hiểm trở,
độ che phủ rừng giảm, kết cấu đất đá dễ sạt trượt khi mưa lớn kéo dài. Đây là nơi
phát sinh nguy cơ lũ ống, lũ quét và sạt lở đất đồi núi gián tiếp đe dọa các khu dân
cư phía dưới chân núi.
Vùng đồi núi thấp (Trung tâm và ven núi): Độ dốc thoải dần ra biển, chủ
yếu trồng cây lâu năm (xoài, điều, dừa). Khu vực này tập trung nhiều nhà dân
nằm kề triền núi, nguy cơ sạt lở bờ dốc và đá lăn cục bộ .
Vùng đồng bằng & hạ lưu sông suối (Phía Đông và Đông Nam): Diện tích
hẹp, chủ yếu là vùng hạ lưu thoát lũ của hệ thống hồ chứa nước. Sông ngòi gồm
03 nhánh sông chính (thường gọi Cầu 1, Cầu 2, Cầu 3) và các suối ngắn, dốc. Đặc
biệt, suối Hành có chiều dài 19 km, diện tích lưu vực 36,1 km², cùng lưu vực hồ Tà Rục (xã Cam An, 65 km²) và nước lũ từ núi Hòn Rồng, núi Tà Lương cùng đổ
dồn về .
Thủy triều và cửa biển: Mang tính chất nhật triều không đều, biên độ giao
động từ 2,0m đến 2,5m . Khi mưa lớn thượng nguồn kết hợp triều cường dâng
cao sẽ làm nghẽn dòng chảy thoát lũ ra vịnh, gây ngập lụt diện rộng kéo dài tại
vùng hạ lưu
Đặc điểm dân cư, phân bố và sinh kế nhân dân
Địa bàn phường sau sáp nhập hiện có 12 Tổ dân phố (TDP) với tổng dân số
là 31.708 người . Mật độ dân số phân bố không đều, tập trung đông đúc dọc Quốc
lộ 1A, Tỉnh lộ 9 …; một bộ phận dân cư sống phân tán tại các xóm ven núi, ven
suối và dọc bờ biển .
Sinh kế chính của nhân dân gồm: Thương mại - dịch vụ, tiểu thủ công nghiệp,
nuôi trồng & đánh bắt thủy hải sản (nuôi lồng bè trên Vịnh Cam Ranh, nuôi đìa
tôm), sản xuất nông nghiệp (trồng lúa Đông Xuân >250 ha, cây ăn quả) và làm
muối. Do sinh kế gắn liền với sông, biển và vùng bãi bồi ven núi nên khi có bão
mạnh, siêu bão hoặc lũ lớn, nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng và tài sản
nhân dân là rất cao.
3. Hạ tầng giao thông, công trình trọng điểm, khu vực ven biển, miền
núi, du lịch & tiểu thủ công nghiệp
- Đường sắt Bắc - Nam chạy qua địa bàn dài 11,5 km (bắt đầu từ ranh giới
xã Nam Cam Ranh giáp xã Cam An Nam), đòi hỏi phương án bảo vệ an toàn
hành lang đường sắt khi có sạt lở hoặc ngập lụt . Tuyến đường Tỉnh lộ 9 dài 8,5 km kết nối phường Ba Ngòi đi các xã miền
núi Khánh Sơn. Đây là tuyến giao thông thường xuyên bị ngập sâu, sạt lở và chia
cắt hoàn toàn trong bão lũ .
Đại lộ Hùng Vương là Trục giao thông chính qua nội thị, đoạn từ Bưu điện đến
Tỉnh lộ 9 thường xuyên ngập cục bộ khi mưa lớn.
- Khu vực ven biển, cảng biển & neo đậu tàu thuyền: Chiều dài bờ biển
>2,2 km với các khu vực neo đậu truyền thống như Cầu Bà Thương, Cầu Ông
Hưởng và khu vực cảng Cam Linh (sức chứa khoảng 400 tàu thuyền). Toàn
phường có trên 100 tàu cá đánh bắt xa bờ và lồng bè nuôi thủy sản trên Vịnh Cam
Ranh.
- Khu vực miền núi & giáp chân núi: Bao gồm các khu vực xóm đồi, chân
núi thuộc TDP Tân Hiệp (Xóm Ga), TDP Giải Phóng (Suối Hai), TDP Sơn Long,
Ngô Mây, Suối Môn, Trà Long. Đây là địa bàn chịu tác động trực tiếp của lũ quét,
sạt lở đất đá trôi dạt từ trên núi xuống
4. Khí hậu
Ba Ngòi nằm trong tiểu vùng khí hậu đồng bằng ven biển, mang đặc trưng của khí hậu nhiệt đới gió mùa và chịu ảnh hưởng của khí hậu đại dương nên quanh năm khí hậu nơi đây tương đối ôn hoà, mùa đông không rét buốt với nhiệt độ trung bình hàng năm từ 270C đến 280C, độ ẩm bình quân hàng năm là 70%-80%. Lượng mưa trung bình hàng năm khoảng 800mm đến 1000 mm, thời tiết mưa rải không đều, hàng năm mưa nhiều vào tháng 9 đến tháng 12 âm lịch. Mùa khô nắng nhiều thường kéo dài từ tháng 1 đến tháng 8 âm lịch, thường gây hạn hán gay gắt. Nhiệt lượng ánh sáng dồi dào với 2.532 giờ nắng trong năm, tổng nhiệt lượng bình quân trong năm 9.1470C.
5. Hệ thống sông suối và nguồn nước
Hệ thống sông suối tương đối dày, nhưng phân bố không đều. Vùng phía Tây mật độ lưới sông dày khoảng 1km/km2, vùng đồng bằng ven biển có mật độ lưới sông mỏng hơn khoảng 0,6km/km2. Với đặc điểm địa hình nên sông ngòi nơi đây thường ngắn và dốc, lưu lượng giữa mùa mưa và mùa khô chênh lệch lớn. Mùa mưa tốc độ dòng chảy bề mặt lớn thường gây lũ lụt. Vào mùa khô lưu lượng nước các sông thấp, nhiều sông suối bị khô cạn nhanh.
Phường Ba Ngòi có hai dạng nước ngầm chính gồm: dạng nước ngầm tồn tại trong trầm tích sông suối, tập trung ở phía Tây và Tây Bắc và dạng nước ngầm tồn tại trong trầm tích sông biển và biển, tập trung ở phía Đông và Đông Nam.
6. Tài nguyên thiên nhiên
Tài nguyên đất: Toàn phường Ba Ngòi có .. nhóm đất và … loại đất. Trong đó, nhóm đất có diện tích lớn nhất là nhóm đất nông nghệp với 993 ha, chiếm 72,28% tổng diện tích đất, phù hợp sử dụng vào sản xuất nông nghiệp và lâm nghiệp hoặc sản xuất nông – lâm kết hợp, phát triển vườn rừng. Nhóm đất phù sa có diện tích khá lớn là …. ha, chiếm 7,05% tổng diện tích, thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp, có khả năng trồng nhiều loại cây khác nhau như lúa, màu, cây công nghiệp ngắn ngày.
Tài nguyên rừng: theo thống kê, toàn địa bàn có …. ha rừng. Trong đó, rừng sản xuất là …. ha, rừng phòng hộ là …… ha. Rừng Ba Ngòi có nhiều gỗ quý như trầm kỳ, trắc dây, bằng lăng... Rừng là nguồn giữ nước, cung cấp nước tưới và đảm bảo hệ sinh thái môi trường nhằm phát triển kinh tế bền vững cho địa phương.
Khoáng sản: địa bàn có các loại đá granit phục vụ xây dựng, đất sét cung cấp nguyên liệu cho các xí nghiệp sản xuất gạch ngói và nguồn nước khoáng tự nhiên có thể khai thác để sản xuất đóng chai.
Tài nguyên biển và ven biển: bờ biển Ba Ngòi có đầm, nhiều cửa sông và diện tích bãi bồi ven sông ven biển lớn, thuận lợi cho nuôi trồng và đánh bắt thủy hải sản và thuận lợi để rừng ngập mặn phát triển, có ý nghĩa trong cân bằng sinh thái biển và phát triển du lịch sinh thái biển.
Tài nguyên sinh vật: Sinh vật biển có nhiều loài có giá trị kinh tế cao như: cá thu, tôm, mực, các loại trai ốc. Cùng các sinh vật nước lợ (cá đỏ mang, cá trèn, cá trạch, cá hồng, cá chình) có giá trị kinh tế.
Tài nguyên du lịch:Ba Ngòi có 04 di tích lịch sử văn hóa đã được xếp hạng; 01 khu vực nuôi giấu và tiếp tế cán bộ cách mạng ở Suối Hai và Suối Hành. Với đặc điểm địa hình bờ biển, sông suối, núi rừng nơi đây cùng với khí hậu tương đối ôn hòa, phường Ba Ngòi còn có khu vực định canh định cư của đồng bào dân tộc Raglai có mỏ bùn lộ thiên.. là điểm đến lý tưởng cho những du khách đam mê ẩm thực, thích thưởng thức món ngon dân dã với hương vị đặc trưng của miền Trung Nam Bộ như bún cá, bánh xèo, các món ăn về hải sản….
7.Nghề truyền thống
Phường Ba Ngòi với điều kiện thổ nhưỡng, đặc điểm khí hậu, địa hình đã từ lâu hình thành nhiều nghề truyền thống lâu đời và đã có nguồn hàng hoá bán ra trong và ngoài tỉnh như hàng nông hải sản: cá khô, muối ăn, nước mắm; hàng thủ công mỹ nghệ…
Ruộng lúa nơi đây đã đem lại nguồn thu nhập ổn định hàng năm cho các hộ nông dân gắn bó với nghề. Nghề nuôi trồng và đánh bắt thủy hải sản cũng phát triển với các loại loại thủy hải sản, tôm, cá, mực có giá trị kinh tế cao.
8. Giao thông
Phường Ba Ngòi nằm tại ngã ba giao nhau của Quốc lộ 1A và Tỉnh lộ 9 đi Khánh Sơn. Trung tâm phường cách phường Nha Trang 60 km, cách sân bay 30km. Địa phương là nơi có vị trí giao thông thuận lợi trong giao lưu phát triển kinh tế với đường sắt Bắc – Nam đi qua và có các cảng biển trọng yếu – cảng Ba Ngòi thuộc Công ty cổ phần Cảng Cam Ranh có ý nghĩa trong phát triển dịch vụ trung chuyển,vận chuyển hàng hóa, khách du lịch.
9. Dân cư
Theo thống kê, toàn địa bàn có 30.636 nhân khẩu với 7.889 hộ, mật độ dân số là 393 người/km2. Phường Ba Ngòi có … dân tộc sinh sống, trong đó dân tộc kinh chiếm tỷ lệ cao khoảng hơn 97 % và … dân tộc thiểu số gồm: …. với …. hộ, …. khẩu, chiếm ….% dân số. Hầu hết đồng bào dân tộc thiểu số sống tập trung ở thôn Giaỉ Phóng, số còn lại sống rải rác trên địa bàn. Đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn chủ yếu làm nghề nông như: trồng lúa, mía, mì và một số hoa màu khác.
10. Hành chính
Phường Ba Ngòi có 12 Tổ dân phố.