Hướng dẫn người chăn nuôi lợn áp dụng một số biện pháp an toàn sinh học để chủ động phòng bệnh Dịch tả lợn châu Phi
Một số biện pháp an toàn sinh học cơ bản
1. Chuồng trại và dụng cụ chăn nuôi
- Chuồng nuôi thoáng mát, nền cao ráo, thoát nước tốt; có rãnh thoát nước (để bỏ vôi vào nước) xung quanh khu vực chuồng nuôi và hố/chậu sát trùng, hoặc rắc vôi tại lối vào, cổng trại/ khu vực chăn nuôi.
- Xung quanh có tường, lưới hoặc bạt che để ngăn chim, chuột, côn trùng và động vật khác; chuồng nuôi tách biệt với khu sinh hoạt, chuồng nuôi loài khác và nơi công cộng.
- Trang bị ủng/dép, dụng cụ chăn nuôi, vệ sinh riêng cho từng khu; không mang từ ngoài vào; khử trùng trước và sau khi sử dụng; dụng cụ chứa thức ăn thừa, thu gom phải được vệ sinh, khử trùng.
- Không dùng chung kim tiêm, xi lanh giữa các chuồng.
- Thường xuyên phát quang, dọn dẹp sạch sẽ khu vực xung quanh.
2. Kiểm soát người và phương tiện
- Hạn chế người lạ, thương lái, xe vận chuyển vào khu vực chăn nuôi.
- Trường hợp bắt buộc: người phải thay quần áo, ủng/dép riêng, khử trùng tay; phương tiện phải phun sát trùng, đặc biệt bánh và gầm xe.
3. Kiểm soát thức ăn và nước uống
- Không dùng thức ăn thừa, nhất là có thịt lợn; thức ăn thô xanh (rau, bèo,…) được lấy ở những khu vực đang có dịch bệnh DTLCP; nếu dùng phải nấu chín kỹ trước khi mang vào khu vực nuôi.
- Sử dụng thức ăn có nguồn gốc rõ ràng, an toàn; không dùng thức ăn mốc, thức ăn thừa từ đàn lợn bệnh.
- Thức ăn nên để bên ngoài khu vực chuồng nuôi, sử dụng dụng cụ chứa đựng riêng biệt (xô, chậu) để chuyển thức ăn vào cho lợn.
- Nước uống phải sạch, đã xử lý; không dùng nguồn nước ao, hồ, sông, suối; máng ăn, máng uống phải vệ sinh, thay nước hằng ngày.
4. Vệ sinh, sát trùng, quản lý chất thải
- Dọn phân, chất thải hằng ngày; ủ kín, xử lý bằng vôi; không xả thải trực tiếp ra môi trường.
- Khử trùng chuồng trại 2–3 lần/tuần bằng thuốc sát trùng; giữ nền chuồng khô, thoáng.
- Sau mỗi lứa nuôi phải vệ sinh, rắc vôi, để trống chuồng từ 2-3 tuần.
5. Kiểm soát côn trùng, động vật trung gian
- Lắp lưới chắn ruồi, muỗi; đặt bẫy diệt chuột, côn trùng.
- Không để thức ăn, chất thải ngoài trời; không cho vật nuôi khác vào khu chăn nuôi lợn.
6. Quản lý đàn lợn
- Thực hiện “cùng nhập - cùng xuất”, không nhập thêm lợn trong kỳ nuôi. - Tiêm phòng đầy đủ, bổ sung dinh dưỡng, vitamin.
- Theo dõi sức khỏe hằng ngày; khi có biểu hiện bất thường phải báo ngay thú y hoặc chính quyền.
- Không giết mổ, tiêu thụ lợn bệnh, lợn chết.
Tái đàn lợn an toàn
- Chỉ mua lợn giống có nguồn gốc rõ ràng (từ cơ sở uy tín, cơ sở an toàn dịch bệnh) hoặc có giấy kiểm dịch thú y.
- Nuôi nhốt riêng đàn mới ít nhất 21 ngày và sử dụng dụng cụ chăn nuôi riêng cho đàn mới.
- Kê khai số lượng lợn nuôi với chính quyền địa phương khi tái đàn.
Những việc cần lưu ý
- Theo dõi thường xuyên để phát hiện sớm lợn ốm/chết bất thường: sốt cao, bỏ ăn, ủ rũ, da đỏ tím (tai, bụng, chân), khó thở, tiêu chảy, co giật…
- Cách ly ngay lợn nghi bệnh khỏi đàn và báo cho thú y hoặc chính quyền địa phương. - Vận chuyển, tiêu hủy lợn chết, xử lý chất thải phải đúng theo quy định.
- Tuyệt đối không vứt xác lợn ra sông, suối, ao hồ, nơi công cộng.
- Thực hiện nghiêm các biện pháp vệ sinh, tiêu độc, an toàn sinh học và khuyến cáo theo hướng dẫn cơ quan chức năng và tuân thủ theo nguyên tắc:
“4 CÓ”: Có hàng rào/ lưới che an toàn; Có dụng cụ riêng cho khu nuôi; Có bảo hộ lao động an toàn; Có hố khử trùng tại cổng/ cửa khu nuôi.
“5 KHÔNG”: Không cho lợn ăn thức ăn thừa chưa được nấu chín kỹ; Không cho người lạ, phương tiện vào khu vực chăn nuôi; Không nuôi chung lợn với động vật khác; Không bán chạy, giết mổ lợn bệnh/chết; Không vứt xác lợn, xả nước thải/chất thải chăn nuôi chưa qua xử lý ra môi trường.
“6 NHỚ”: Nhớ theo dõi sức khỏe đàn lợn hàng ngày; Nhớ sử dụng nước sạch, thức ăn bảo đảm; Nhớ bổ sung dinh dưỡng, vitamin; Nhớ vệ sinh khử trùng chuồng nuôi, dụng cụ, phương tiện; Nhớ khai báo khi có lợn bệnh/chết; Nhớ tiêu hủy lợn bệnh/chết theo đúng hướng dẫn./.